Deze vraag wordt mij vaak gesteld tijdens presentaties over Sociale Media. Tja met een auto heb je een handig vervoermiddel in handen maar het kan ook ’n gevaar op de weg vormen. Dat ligt dan in de meeste gevallen niet aan de auto maar aan de bestuurder. En ook hier kun je aangereden worden door roekeloos rijgedrag van  ’n andere bestuurder, waar je zelf weinig aan kan doen. Met Sociale Media is het niet veel anders.

Wat ga je melden

Voorbeelden van,  in mijn ogen, onverstandig gebruik zijn bijv. de tweets van politiechef Dijksman. In dit geval ging het zelfs om ’n privé-tweet maar als  ambtenaar ben je ook ambassadeur.  Of een actie op facebook waarbij je uitvaart tegen je baas terwijl je vergeten bent dat hij onderdeel uit maakt van je vriendennetwerk:

Wees voorzichtig met wat je in sociale media gaat melden, maar zie het wel als kansrijk medium. Dit geldt ook voor foto’s en video’s. En laat sociale media links liggen in een boze bui!  Vooral jongeren zijn  vaak zeer ongeremd in het plaatsen van ‘stoere’ foto’s waar ze later last van kunnen krijgen, bijvoorbeeld bij het zoeken van een baan. Vaak zijn jongeren zich niet bewust van de impact van ’n tweet alhoewel je van een 17-jarige sholiere anders zou verwachten. Ook als leraar kun je ongewenst te kijk worden gezet door leerlingen. Ook dit fenomeen is in principe niet nieuw. Bij analoge media (waarbij een uitgever bepaald wat er geplaatst wordt) is dit al langer bekend maar betreft dit met name ‘bekende personen’.

Door middel van Sociale Media heeft nu iedereen instrumenten in handen gekregen om informatie te genereren en te publiceren. Het kan dus betekenen dat iemand anders foto’s/video’s gaat plaatsen van jou, laten we dit maar ‘sociaal misbruik’ noemen. In veel gevallen betreft dit vrienden of iemand in jouw netwerk. Spreek ze hier dan over aan.

Wees ook voorzichtig met het vermelden van waar je bent, vooral op twitter en op de vele locatie specifieke apps zoals bijv.  foursquare. Zelf gebruik ik 4square intensief en vind ik het ook waardevol als netwerk (voor die toevallige ontmoetingen (serendipity)), maar ik heb dit niet gekoppeld aan twitter. Alleen mijn vrienden op 4square hebben inzage in mijn checkins.  Het initiatief van ‘Please Rob Me‘ vind ik in dit geval ook geweldig. Het liet alle tweets zien waarin duidelijk was dat iemand ‘van huis’ was. Hiermee zijn ze gestopt omdat ze hun doel bereikt hebben (bewustwording).

Infobesitas 

Infobesitas oftewel informatiestress waarbij je constant online bent uit angst iets te missen. Dit schijnt de nieuwe trend te zijn vooral onder jongeren. Met als klacht: vermoeidheid, slaaptekort, concentratieproblemen. Met als verrassende diagnose: de angst om iets te missen en er niet bij te horen. Maar is dit niet van alle tijden? We willen graag ergens bij horen. En dan heb je nog de verhalen over sociale media verslaving. Een vorm van zelfdiscipline is belangrijk. Al voor de intrede van sociale media was ik al verzot op allerlei informatie. Ik las het liefst s’ochtends en s’avonds een krant, keek veel nieuwsuitzendingen (wat was ik blij met CNN op de kabel) en naar teletekst. Met de komst van sociale media hoef ik nu al helemaal niets meer te missen, maar tijdens vakantie, feestjes, familie of vrienden uitjes, gaan alle stekkers eruit. Zodra ik weer online ben stel ik de vraag aan m’n netwerk of ik iets gemist heb en ik ben weer helemaal bij. Toch moeten we dit niet onderschatten.

Informatie overload?

In het begin, als je start met Sociale Media, kan de hoeveelheid informatie als een tsunami aanvoelen. Niet weten waar je moet beginnen. Vooral ’n probleem voor generatie X en de babyboom generatie die niet is opgegroeid in de digitale informatie maatschappij. Toch is het niet een kwestie van overdaad aan informatie maar van filter failure (uitspraak Clay Shirky). We moeten leren ons digitale filter goed te zetten. In een bibliotheek is ook ’n overdaad aan informatie in al die analoge boeken, alleen heeft niemand daar last van. De boeken zijn voor ons gecatalogiseerd en als we weten wat we zoeken kunnen we op ons doel af gaan. Daarbij fungeren uitgevers als een soort filter die bepalen wat kwaliteit heeft en wat niet.  Ik maak uitgebreid gebruik van informatie filters. Voorbeelden hier van zijn mijn informatiedashboard en paper.li waarmee dagelijkse twitter-krantjes worden gegenereerd rondom bepaald thema (hashtag). Beide instrumenten heb ik als het ware onder de knop zitten in m’n browser. Over dit technische filter heb ik al eerder geblogd. Ook fungeert mijn blogsite als een persoonlijk archief met voor mij interessante onderwerpen en verwijzingen. Door het bloggen ben ik ook in staat om mijn gedachten te ordenen.

Maar eigenlijk bedoelt Clay Shirky met informatie filter failure, het sociale filter“Mensen hebben vooral last van hun eigen falende informatiefilters. Shirky stelt dat de kunst van filteren wellicht de belangrijkste en meest noodzakelijke competentie is voor mensen om succesvol te kunnen functioneren in de moderne samenleving.” 

Social Bookmarking kan hierbij helpen. Dit is een modern uitgeverssysteem waarbij iedereen informatie kan categoriseren en delen. Zelf maak ik gebruik van diigo. Mijn bibliotheek aan interessante internet informatie is voor iedereen beschikbaar.

Shirky legt hierin haarfijn uit wat de problemen nu eigenlijk zijn:

En hierbij nog een goede overzichtspresentatie van Jan-Willem Alphenaar over het gevaar van sociale media:

Maar laat je vooral verrassen door de vele positieve kanten aan sociale media en ga gewoon aan de slag, met de stelregel Don’t be stupid!

Wellicht heeft iemand nog aanvullingen?