Osama versus Goliath

Uitgegeven: 7 mei 2011 11:20
Laatst gewijzigd: 7 mei 2011 11:20

Bij alle berichtgeving over de dood van terroristenleider Osama bin Laden is één vraag onderbelicht gebleven. Dat is de vraag die al tien jaar lang door het Pentagon gonst en die de Amerikanen het schaamrood op de kaken doet branden.

Door Ben Kuiken

Dat is de vraag: hoe kan het dat het grootste en machtigste leger ter wereld er bijna tien jaar over doet om één man op te sporen en uit te schakelen?

Hoe kan het dat die ene man slimmer en sneller is dan een gigantisch apparaat, een geoliede machine van honderdduizenden mannen en vrouwen die kunnen beschikken over de meest geavanceerde apparatuur en systemen, waaronder satellieten waarmee ze een bierdopje in uw tuin kunnen zien liggen?

Een man bovendien die, naar nu blijkt, niet verstopt zat in een of ander duister gangenstelsel of in een onherbergzaam gebied, maar een redelijk normaal leven leidde in een villawijk in Abbottabad, Pakistan?

 

Hiërarchie is failliet

De vraag stellen is hem beantwoorden. In het boek De zeester en de spin beschrijven Ori Brafman en Rod Beckstrom de kracht van het netwerk tegenover de traditionele, hiërarchische organisatie.

Zo is een netwerk veel minder kwetsbaar voor aanvallen op zijn centrum (dat is er namelijk niet), veel wendbaarder en flexibeler dan de organisatievorm waarvan de meeste bedrijven en overheden zich bedienen.

De lange zoektocht naar de terroristenleider toont het gelijk van deze bewering aan, en tegelijk het failliet van de hiërarchie. Het werkt niet meer, het is te duur (te veel overhead), te langzaam, niet flexibel genoeg.

 

Netwerk-revolutie

De komende decennia zullen veel van deze molochen dan ook omvallen. De banken, grote oliemaatschappijen, softwarehuizen, autofabrieken: ze zullen worden uitgedaagd en uitgehold door razendsnelle netwerken van individuen, die bij elkaar komen om een bepaald doel te verwezenlijken en dan weer net zo snel uit elkaar vallen om elders weer iets nieuws op te zetten.

Niet de organisatie wordt de norm, maar de kunst van het organiseren wordt de nieuwe standaard. Net als bij elke revolutie zal dit niet zonder slag of stoot gaan; er staat tenslotte veel op het spel.

Het zal pijnlijk zijn voor sommigen, een bevrijding voor anderen. Maar het is onontkoombaar: de toekomst laat zich niet tegenhouden. En die toekomst is aan nieuw organiseren.

Het failliet van traditionele hierarchische organisaties, beschreven adhv de jarenlange zoektocht naar Bin Laden door het amerikaanse leger.